Ben Server Dede. Osmanlı Defterhâne'sinde defter emini olarak görev yaptım; kanuna sadakatim için "memurların evliyası" dendi. Bugün de aynı niyetle bu atölyenin kapısını açtım: sahanın memuru için bir kütüphane, halk için sıcak bir danışma. Sorunu yaz, sana doğru cevabı birlikte bulalım.
Her uzmanın kendi köşesi var. Sorunu seçtiğin uzman kendi üslubuyla, mevzuat referansıyla cevaplar.
Tapu, kadastro, mülkiyet ve mevzuat alanında uygulamada en sık karşılaşılan sorular ve kısa-net cevaplar. Her cevabın altında ilgili kanun maddesi, tüzük, yönetmelik veya TKGM genelgesi referansı bulunur. Detay için "🎩 Yine de Sor" butonuyla uzman asistana yönlendirebilirsin.
Tek elden tüm mevzuat: kanunlar, tüzükler, yönetmelikler, TKGM genelgeleri (güncel ve mülga), duyurular ve talimatlar. AI asistanlarımız bu metinleri biliyor; sen de aşağıdaki sekmelerden ya da kütüphane aramasından erişebilir, başlığa tıklayıp tam metni okuyabilirsin.
Tapu, kadastro ve mülkiyet alanında yerleşik içtihat kararları. Aşağıdaki konulardan birine tıkla — Mevzuat Münir canlı YargıMCP üzerinden Bedesten/UYAP veritabanından en güncel emsal kararı çekip detaylı analizini sunar.
2026 yılı resmî tarifeleri, muafiyet halleri, döner sermaye ücretleri ve kanunî dayanaklarıyla. Çay demlensin, sen otur şuraya — Server Dede tapu, kadastro ve şerhin parasal yönünü baştan sona açıklasın. Hangi madde, hangi oran, kim öder, ne zaman muaf — hepsi bir arada. Beyan değerini emlak vergisi değerinin altında göstermenin sonucunu bilen, tarifenin 6/a ile 3/a arasındaki farkı ezbere yutmuş olur.
492 SK 4 sayılı tarife I/20-a uyarınca: alıcı ‰20 + satıcı ‰20 = toplam ‰40 (%4). Yasal yükümlülük iki tarafta ayrı ayrı doğar; sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça her biri kendi payından sorumludur. Beyan değeri emlak vergisi değerinden düşük olamaz (m.63) — düşük göstermek vergi ziyaı + 1 kat ceza demektir. Satıcı kamu kurumu (Hazine, belediye, idare) ise 59/a kapsamında satıcı tarafı muaf, sadece alıcının ‰20 payı tahsil edilir.
İfraz/taksim için 4 farklı tarife maddesi var. Doğru maddeyi seçmek 5-10 katı fark yaratabilir.
İntifa, irtifak, ipotek, kira şerhi — her birinin tarifesi farklı. İpotekte bankalar harçtan muaf!
İhdas, yola terk, parselasyon, DOP kesintisi, aplikasyon, mülkiyet raporu... Kadastrocuların ve emlakçıların gündelik işi. Tapu harcı yok çoğunda — sadece döner sermaye var ama hesabı kademeli ve yöresel katsayılı.
Tapucuların son yıllarda en çok sıkıntı çektiği konu! Kişi kimlik düzeltmelerinde sahte evrak riskini biliyor musun? Hisse hatasında 2015/4 ve 2016/2 genelgeleri kritik.
(I) sayılı Tarife Cetveli — 2026. İşlem ücreti = YK × 2.227 ₺ · İlave işlem ücreti = YK × 307 ₺. KDV dâhildir.
Tapu harcı ve döner sermaye ücretinden tamamen veya kısmen muaf olduğun hâller. Müdür "muafiyetin yok" derse hangi maddeye dayandığını sor — şu kartlardaki dayanaklara güven!
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı dönüşüm sürecinde yapılan ilk satış, devir, tescil ve ipotek tesisi işlemleri tapu harcından muaftır. Hak sahibi malikler, müteahhit, en az 1 yıl kiracı veya sınırlı aynî hak sahipleri yararlanır.
Dayanak: 6306 SK m.7/9 · Danıştay VDDK 2022/2 E., 2022/7 K.Şehitlerin dul ve yetimleri ile gazilerin kendileri ve eşleri, ilk konut ediniminde tapu harcından muaftır.
Dayanak: 492 SK Ek 17. madde · 2547 SKHazine, belediye, kamu kurumu satıcı olduğunda satıcı tarafı muaftır. Alıcı sadece kendi payını (‰20) öder. Kamu satışlarında toplam harç ‰40 değil, ‰20'dir.
Dayanak: 4706 SK m.7 · 5018 SK · özel kanunlarKamu yararı için yapılan kamulaştırma sonucu tapu işlemlerinde harç ve döner sermaye alınmaz. İdare lehine ferağ ve tescillerde de geçerli.
Dayanak: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.36Bankalar ipotek tesisi işleminde tapu harcından muaftır. Müşteri kredi kullanırken sadece döner sermaye ödenir, ‰4,55 harç YOK. Tüketici çoğu zaman bunu bilmediği için kandırılır.
Dayanak: 5411 SK m.140 · 6361 SK m.3701.01.2002 sonrası evlilikte alınan mal, mahkeme kararı veya anlaşmalı boşanma protokolüyle eşler arası devrinde 1/2 hisse için harç MUAF (sadece 732 TL maktu — 13/c). Edinilmiş malda eşin payı ivaz sayılmaz.
Dayanak: 492 SK (4) I/13-c · TMK 202 · Yargıtay 2.HD 2019/206 E.Kadastro mahkemesi kararlarının tapuya tescilinde tapu müdürlüğü ayrıca DS tahsil etmez. Diğer mahkeme kararları için 3.108 ₺ alınır.
Dayanak: (I) Tarife 2.10 · 3402 sayılı Kadastro KanunuTicaret sicilinde kayıtlı tacirler arası ipotek tesisinde harç %50 indirimli uygulanır (‰ 4,55 yerine ‰ 2,275). Belge ibrazı şart.
Dayanak: 6361 SK m.38 · 492 SK (4) I/7TKGM personel hatası, TAKBİS veri girişi hatası, kadastro çalışmaları kaynaklı kimlik bilgisi/hisse hatası düzeltmeleri TAMAMEN ücretsizdir — harç + DS ikisi de muaf.
Dayanak: TKGM 2015/4 (1766) · 2016/2 Genelge · TST m.74-75Nüfus müdürlüğü tarafından resen (kişinin kusuru olmaksızın) yapılan kimlik düzeltmeleri sonrasında tapuda yapılan kimlik bilgileri düzeltmesinde DS muaf.
Dayanak: TKGM 2016/2 Genelgesi3194 SK m.18 imar parselasyonu sonucu yola, parka, yeşil alana terk edilen alan tapu harcından muaftır. Kamu yararına ivazsız devir.
Dayanak: 3194 SK m.18 · (I) Tarife 2.11.2.1Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler tarafından iktisap edilecek taşınmaz ve aynî hakların tescili, şerhi ve terkini tapu harcından TAM MUAFTIR. Karşı taraf gerçek kişi/tüzel kişi olsa dahi onun payı da idare lehine muaf olur.
Dayanak: 492 SK m.59/a · 2026 yürürlükte2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında yapılan kamulaştırma işlemlerinde idare 59/a'ya göre muafsa, gayrimenkul sahibinin payı da idarece üstlenilir ve harç muafiyeti tüm taraflara genişletilir. Kamulaştırılan malik, kendi adına harç ödemez. Trampa veya kamulaştırmasız el atma davalarında AYM 2022/101 K. emsali geçerli.
Dayanak: 2942 SK m.29 · 492 SK m.59/a · GİB Özelgesi 03.03.20173083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu kapsamında yapılan arazi toplulaştırma işlemleri tapu harcından, döner sermayeden ve damga vergisinden tamamen muaftır. DSİ, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, valilikler eliyle yürütülen tüm tescil işlemleri kapsamdadır. Aynı şekilde ihale-sözleşme harçları da muaf.
Dayanak: 3083 SK m.10, m.20 · 5403 SK m.17 · TKGM 2008/12 GenelgeKamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT'ler — 233 SK kapsamı) 59/a kapsamında değildir, kural olarak harca tabidir. Ancak özel kanunlarında muafiyet hükmü varsa (TEİAŞ, EÜAŞ enerji nakil hattı kamulaştırmaları gibi) o kanun uygulanır. TEDAŞ: 6446 SK kapsamında elektrik dağıtım tesisi kamulaştırmaları için ayrı düzenleme. BOTAŞ: 4646 SK m.12. TCDD/Karayolları: 6001 SK m.14 — kamu yararı kararı varsa muaf.
Dayanak: 233 SK · 6446 SK · 4646 SK · 6001 SK · 492 SK m.59 son fıkrası (özel kanun saklı)Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan baraj, sulama tesisi, taşkın koruma, içme suyu kamulaştırmaları 6200 SK ve 2942 SK kapsamında tapu harcından muaftır. Genel bütçeli idare olduğu için 59/a doğrudan uygulanır. Kamulaştırma sonucu Hazine adına tescil → muaf. Mülk sahibinin payı da idarece üstlenilir.
Dayanak: 6200 SK · 492 SK m.59/a · 2942 SK m.29Karayolları Genel Müdürlüğü 6001 sayılı Kanun kapsamında otoyol, devlet yolu, il yolu kamulaştırmalarında genel bütçeli idare olarak 492 SK m.59/a'dan muaftır. Kamulaştırma haritası tescili, ifraz, terk ve idare lehine tüm tescil işlemleri ücretsizdir. KGM lehine yapılan trampalar da harç dışıdır.
Dayanak: 6001 SK m.14 · 492 SK m.59/a · 2942 SK m.29TOKİ (Toplu Konut İdaresi) işlemleri için karma uygulama: 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu Ek 2/m kapsamında konut kredilerinin ipoteği ve hak sahipleri adına tescili harçtan muaf. Ancak TOKİ'nin satış yoluyla devirleri 20/a kapsamında harca tabi olabilir (alıcı ödemeli). 6306 SK kapsamında ise TAM muafiyet.
Dayanak: 2985 SK Ek m.2/m · 492 SK m.59/m · 6306 SK m.7/9Engelli/yaşlı: Tapu harcı muafiyeti YOK (sadece ÖTV/MTV). Emekli/dul-yetim: Yok. Aile içi bağış: ‰68,31 tam (sadece veraset ve intikal vergisinde indirim). Mirasçılar arası tereke taksimi (3/a): ‰ 22,77 — muaf değil. İfraz/taksim/birleştirme (6/a): ‰ 11,38 — muaf değil. Üçüncü kişi alıcı kentsel dönüşümde: Muafiyet yok.
Önemli: Müdür "muafiyetin yok" derse hangi maddeye dayanıyor sor.Server Dede — kayıtlarda Server Efendi olarak da geçer — Osmanlı Devleti'nde Sultan I. Mahmud zamanında (1730-1754) yaşamış bir tapu memuru ve defter eminidir. Görev yaptığı Defterhâne-i Âmire, devletin tapu defterlerinin, vergi kayıtlarının, nüfus sayımlarının ve maden defterlerinin saklandığı; Osmanlı'nın resmi hafızası sayılan kurumdu. Defter emini, bu kurumun başında oturan, defterlerin korunmasından ve hangi koşulda kime gösterileceğinden bizzat sorumlu yüksek rütbeli memurdu.
Anlatılan rivayete göre bir gece Defterhâne'ye, bir arazi meselesini görüşmek üzere defter çıkarılması talebi gelir. Server Dede, talebe karşı Fatih Sultan Mehmed Kanunnâmesi'nin sınırını anımsatır: "Kanunnâmede gece yarısı Defterhâne'den defter çıkarılması yasaktır." Bu sadakat pahalıya patlar; padişahın gazabına uğrar ve görevi başında şehit edilir. Ölümünden sonra "kanunun nezaketini canıyla koruyan memur" olarak anılır ve halk arasında "memurların evliyası" lakabıyla yâd edilir.
Türbesi bugün İstanbul Sultanahmet'te, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün İstanbul'daki bölge binası bahçesinde yer alır. Yüzyıllardır memurların — özellikle tapu, kadastro, defter ve sicil işiyle uğraşanların — sınava girmeden, atama beklerken ya da zor bir karar öncesinde sessizce ziyaret ettiği bir adres olarak bilinir. Görevine sadakat, kanuna riayet ve halkı kanunsuz emirden koruma hatırasının bir temsilidir.
Osmanlı'da Server Dede'nin temellerini koruduğu defter geleneği, sonraki yüzyıllarda kurumsal bir çizgiye dönüşür: 1847 Defter-i Hâkânî Nezareti'nin kuruluşundan, 1858 Arazi Kanunnâmesi'ne; 1924 (442 sayılı) Tapu Kanunu'ndan, 1934 Tapu Sicili Nizamnamesi'ne; 1950 Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunu'ndan, 1987 (3402 sayılı) Kadastro Kanunu'yla başlayan modern kadastro hamlesine ve günümüz TAKBİS dijital sicil sistemine kadar uzanır. Server Dede, bu uzun zincirin ilk halkalarından biridir — eli kalem tutan ilk memur.
Bu Atölye, Server Dede'nin görev anlayışından — yani "kanunu lafzında okumak, halkı yanlış emirden korumak, mevzuatı sıcak bir dille açıklamak" geleneğinden — esinlenir. Onun masasını dijital bir atölye olarak yeniden açma denemesidir.
Server Dede'nin masasında beş uzman yardımcı oturur: Tapucu Tahsin (tapu, sicil ve noter işlemleri), Kadastrocu Kemal (kadastro, sınır, parsel), LİHKAB Laçin (lisanslı harita kadastro mühendisliği), Mevzuat Münir (tüm mevzuat + Yargıtay/Danıştay içtihadı + müfettişlik denetimi) ve Avukat Aysel (tapu iptal-tescil davaları, dilekçe taslağı + KVKK). Her biri farklı bir uzmanlığın temsilcisidir; sorduğun bir soru, doğru asistana yönlendirilir.
Not: Server Dede tarihi bir kişiliktir; ancak bu sitedeki "Server Dede" karakteri ve beş yardımcısı, halkın anlatımından esinlenmiş dijital atölye karakterleridir. Cevaplarımız bilgi paylaşımı amaçlıdır; gerçek hukuki danışmanlığın yerini tutmaz.
Server Dede'nin Atölyesi, tapu/kadastro mevzuatına meraklı herkes için tasarlanmış bağımsız bir dijital atölyedir. Kuruluş amacı; dağınık, eski format, anlaması zor tapu-kadastro mevzuatını; AI asistanlar ve modern arama altyapısıyla erişilebilir hale getirmek. Hem sahada işini yapan memur için bir kütüphane, hem işine bir parsel düşmüş vatandaş için bir kapı.
Tüm mevzuat metinlerimiz resmi açık kaynaklardan derlenmiştir:
Temel kaynaklarımız arasında 2644 sayılı Tapu Kanunu, 3402 sayılı Kadastro Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu ve bunların ikincil mevzuatı (tüzük, yönetmelik, genelge, talimat) bulunmaktadır.
AI asistanlarımız RAG (Retrieval-Augmented Generation) mimarisiyle çalışır: Sorduğun her soruda, ilgili mevzuat metinlerini semantik arama ile bulur, alıntılar yapar ve cevabı buna dayandırır. Bilmediği bir şeyi "biliyormuş gibi" uydurmaz; emin olmadığında yönlendirme yapar.
Eksik gördüğün bir genelge, hatalı bir bilgi, eklemek istediğin bir madde veya bir öneri varsa aşağıdaki formdan iletebilirsin:
Server Dede'nin Atölyesi hiçbir resmi kuruma bağlı değildir. En kesin ve güncel bilgi için yukarıdaki resmi kaynakları kullanın.
Sorunuzu yazın, dede mevzuatla cevaplasın · İsim isteğe bağlı